Vrijheid

Mijn eigen koning worden VI

 
Mijn blog van gisteren sloot ik af met de gezamenlijke strijd van mensen. Strijd waarvoor? Idealen, geloof, vrijheid? En vallen die eerste twee eigenlijk niet ook onder vrijheid? Vandaag is het 5 mei en vieren we de bevrijding. Een goed moment om even stil te staan bij het begrip vrijheid.

Volgens van Dale: vrij·heid (de; v; meervoud: vrijheden). 1 het vrij-zijn; onafhankelijkheid. 2 daad die de gewone grenzen overschrijdt: zich vrijheden veroorloven. Het klinkt allemaal zo simpel, maar hoe meer ik er over nadenk, hoe complexer het wordt! Vrij zijn van wat, van wie, wanneer? Hoe merk je dat? Is er een start- en een eindpunt? Kan iemand anders het aan je zien, dat je vrij bent?

Mijn conclusie is dat vrijheid binnen in mijzelf zit, in ieder mens. Ik heb ongelofelijke bewondering voor Nelson Mandela, die ruim 27 jaar gevangen zat en daarna vrij kwam en de wereld zoveel moois leerde. Dat kan volgens mij alleen als je je geest niet laat kooien door gevangenschap. Het staat ook heel mooi verwoord in één van de Tweets van vandaag: @Zielzicht: Je vrijheid zit niet in je uiterlijke omstandigheden maar in hoe je je er toe kunt verhouden.

Dus, we zijn weer terug bij het onderwerp van blog III: you do it to yourself...
Maar hoe kunnen we dan leren onze (innerlijke) vrijheid te vinden en te volgen? Dat is niet een vak dat standaard op alle scholen wordt gedoceerd. We worden geboren in deze wereld en we bootsen in eerste instantie de mensen in onze omgeving na, die dat op hun beurt vroeger ook weer gedaan hebben. En gedurende onze weg naar volwassenheid zijn we in staat steeds meer stukjes eigenheid,  'eigen vrijheid', hierin te mixen, al dan niet met moeite en weerstanden. Bij ieder individu ziet die mix er weer anders uit, afhankelijk van de omstandigheden en van het individu. Jammer (of gelukkig?!) dat er nog geen test voor is ontwikkeld om dit mozaïek zichtbaar te maken; hoe ziet de mix er uit van de mens die voor je staat? En wat betekent dat dan? Kun je überhaupt een oordeel vellen over de mate van het zelf vrijheid verworven hebben...

Laten we ieder mens de 'vrijheid' gunnen zichzelf op zijn of haar eigen manier te ontwikkelen, zodat de individualiteit zichtbaar kan worden (of kan blijven). Dit is één van de belangrijkste redenen waarom ik het Vrije school onderwijs een warm hart toedraag.

Strijdkunst

Mijn eigen koning worden V

Vandaag is het 4 mei, de dag dat we onze doden herdenken. Mensen die de moed hadden te vechten voor hun land, een gezamenlijk ideaal. Ik hoorde de toespraak van Peter van Uhm, wiens vader mee vocht in de tweede Wereldoorlog. Toen Peter de leeftijd had om zijn idealen te gaan vormgeven, koos hij daarom voor het leger, om 'te dienen'. Ook zijn zoon koos die weg, de afloop weten we. Wat heb ik een bewondering voor de manier waarop deze man, deze vader, woorden geeft aan zijn gedachten en gevoel.

Soldaten, legers, oorlog; ik kon er nooit zoveel mee, voor mijn hoefde dat allemaal niet te bestaan. Veel te heftig, te bloederig en te zielig voor alle moeders die bidden dat hun zoon weer thuis komt. En vooral zonde van al die verspilde mensenlevens. Beetje naïef natuurlijk om te denken dat ik er daarmee vanaf was. Maar ik kwam er altijd wel goed mee weg, want oorlogsfilms zijn niet aan mij besteed en het journaal kun je afzetten.

Voor de oplettende waarnemer was er een parallel waarneembaar in mijn eigen leven. Ruzie krijgen met mij was er niet bij. Daar zorgde ik wel voor. Dat ging zelfs zover dat ik ook niet gauw boos werd. Klinkt goed hè? Dat vond ik wel tenminste. Totdat ik kinderen kreeg. Mijn overzichtelijke leventje werd vrij abrupt omgebouwd tot een toneel waar ook boosheid zijn entree deed. Mijn boosheid nota bene. En ik beheerste die 'kunst' totaal niet. Bij tijd en wijle beheerste het mij zelfs, voor mijn gevoel. Wat voelde ik mij schuldig!

Toen drong langzaam het besef tot me door, dat degenen die ik het liefst heb, mij ook het meest boos kunnen maken. Zij raken mij letterlijk het diepst, of ik laat me door hen raken. Sinds ik me dat besef, lukt het me af en toe om tijdens, of vlak na, een 'botsing' het strijdtoneel te overzien, om 'het hogere plan' te proberen te doorgronden.

Ruzie, een botsing, maakt deel uit van een proces. Een proces waarbij mensen elkaar proberen te beïnvloeden. In feite is dit met elkaar strijden te vergelijken met beeldhouwen; door de interactie vorm je elkaar, mits je jezelf deze transformatie toestaat. Volhard je in onveranderlijkheid, dan zullen de slagen die je worden toegebracht waarschijnlijk in hevigheid toe gaan nemen, om alsnog beweging te bewerkstelligen. Het mooie is dat geen van de 'beeldhouwers' het eindresultaat zal kunnen voorzien. Dus een transformatie betekent niet dat je je schikt naar je tegenstander. Want dan zou de vrijheid van de een ten koste gaan van die van de ander.

Zo kan ik meer met het begrip 'strijden' en op deze manier raakt mij het pleidooi vanavond van Peter van Uhm, voor meer saamhorigheid, nog dieper; individuen die in vrijheid kiezen en handelen vanuit het 'wij-gevoel', en die samen strijden.

Zoektocht

Mijn eigen koning worden IV

Vandaag was ik naar zee met ons gezin. Een heerlijk dagje uitwaaien en genieten van het onophoudelijke geruis van de golven, de onuitputtelijke speel- en graaflust van de kinderen en heerlijk ontspannen een boekje lezen in de luwte van ons strandtentje. Ideale situatie om de film van ons avondje bioscoop gisteren te 'verteren'.

Nachttrein naar Lissabon, naar het boek van Pascal Mercier, is een prachtige verfilming van het indringende verhaal over een leraar oude talen, die eerst een vrouw redt en vervolgens een totaal onverwachte stap in zijn leven zet. Een zoektocht naar het waarom van gebeurtenissen en wendingen in levens van mensen, in de historische setting van het Portugal onder de dictatuur van Salazar. Het boek maakte destijds al enorme indruk op mij, en de film doet daar met alle beelden nog een schepje bovenop.

Intrigerend om te zien hoe de andere hoofdpersonen als jonge mensen al duidelijke ideële en morele keuzes maken, al dan niet gedwongen door de omstandigheden. En al dan niet met het besef van de gevolgen van hun keuzes en acties. De hoofdpersoon van nu, de leraar, stelt zichzelf aan het einde van de film dezelfde vraag als die ik mezelf vaak stel (mezelf met anderen vergelijkend): als je kijkt met hoeveel vitaliteit en moed deze mensen hun levens leidden, wat stelt mijn leven dan eigenlijk voor...?

Het antwoord op deze vraag is de film zelf. Dit had even tijd nodig om in mijn bewustzijn te komen. Deze 'saaie' hoofdpersoon vormt het ontbrekende puzzelstukje in de levens van alle nog levende hoofdpersonen en is daarmee van onschatbare waarde, zonder dat hij zich dat zelf beseft als hij bezig is met zijn zoektocht. Mij werd duidelijk: wie ben ik om te oordelen dat wat ik doe van weinig nut is voor 'de wereld'...Ik kan niet de hele puzzel overzien!

De hoofdpersoon volgt zijn intuïtie en daarmee neemt zijn leven een onverwachte wending. Wij zijn allemaal zo vertrouwd met het volgen van onze ratio, dat onze intuïtie als 'TomTom ' niet vaak door ons vertrouwd wordt, terwijl uit bovenstaande blijkt dat de ratio het nooit allemaal kan weten en kan overzien...Het is voor mij het tonen van moed om de intuïtie op te zoeken en een prominentere plek in mijn leven te gaan geven. Met gebruik van de ratio als goede intuitie-analist. Over koningschap gesproken!

Ik doe het (me)zelf (aan)

Mijn eigen koning worden III

Gisteravond genoot ik van de cd 'the bends' van Radiohead. Typisch muziek die ik niet vaak luister, maar als ik dat doe, geniet ik er ook echt van. Eén nummer trof me speciaal: Just. En het ging me om de tekst: "you do it to yourself, you do, and that's what really hurts. You do it to yourself, just you, you and no-one else, you do it to yourself."

We (ik!) zijn geneigd om altijd eerst naar anderen te kijken, naar de omstandigheden, als dingen in ons leven niet gaan zoals we vinden dat ze moeten gaan. Als hij niet altijd te laat kwam, dan zou ik nooit zo gestressed zijn...Als de winter niet zo lang duurde, zou ik me al lang fitter voelen...En zo kunnen we allemaal onze eigen voorbeelden bedenken. We voelen ons gestrest, niet fit, kortom niet zoals we ons willen voelen, vanwege externe factoren. Of zien we nu toch niet iets heel belangrijks over het hoofd...?!

Wie 'beslist' eigenlijk om gestrest, niet fit, etc te zijn? Wat mij helpt in dit soort omstandigheden, is mezelf de vraag te stellen: zou mijn buurvrouw in mijn plek ook zo reageren? Meestal is het (toch wel ontluisterende) antwoord ontkennend. Wat dus betekent dat het aan mijzelf ligt. Kennelijk beslis ik zelf hoe ik reageer! Au...you do it to yourself, and that really hurts!

Ik vind dit ook een onderdeel van het koning worden, het 'knopje' te vinden waarmee je je reacties en je gevoelens kunt beïnvloeden. En dan bedoel ik zeker niet dat alle emoties dan maar weggemoffeld moeten worden! Soms is het nodig even goed te voelen dat er boosheid, verdriet of wat dan ook is. Dat is ook het luisteren naar jezelf, waar ik het gisteren over had. De kunst is te zien en te accepteren dat deze gevoelens er zijn, hoe deze een plek te geven en wat er mee te doen.

De basis

Mijn eigen koning worden II

 

Na de aftrap van gisteren vond ik het vandaag opeens wel een heel ambitieus plan, elke dag iets schrijven over 'mijn eigen koning worden'...Maar, bedacht ik me toen, om iets te leren moet je zo vaak mogelijk oefenen. Sterker nog, ik heb uit verschillende richtingen gehoord dat het 4 tot 6 weken duurt voordat iets in je gewoontelichaam komt. Dus aan de bak!

En om mezelf niet meteen een hoog doel te stellen, vond ik het voor vandaag ook prima om meteen daad bij het woord te voegen en uit te gaan zoeken hoe ik een blog maak. De basis is ook heel belangrijk, dat vergeet ik nog wel eens, in mijn ongeduld naar resultaat. En die basis is vaak niet zichtbaar, op het eerste gezicht. Een mooie mix dus om een basis te maken die ook zichtbaar is, haha, met behulp van blogger.com. Binnen no time -ook fijn voor mij en voor mijn gezin- had ik alles uitgezocht en stond mijn eerste blog online, yes! Dat gaf energie!

Eigenlijk vond ik dit alles al voldoende leerstof voor mijn koningsblog van vandaag, maar ik kreeg er nog een mooi toetje bij. Ik had gereageerd op een tweet over de mooie film 'as it is in heaven' en kreeg als reactie de tip over een boekje dat dieper op de film ingaat; "Geen ellenlange analyses, of diepgaande beschrijvingen. Laat de film en de rake, korte beschrijvingen van de auteur hun werk doen. Durf eens net iets verder te kijken dan je vaste patronen. Maak kennis met de personages uit de film, die allemaal een stukje van jezelf vertegenwoordigen en luister nu eens echt naar je zelf."
Kijk, die kwam goed binnen, nu gaan we goed op pad!

Het koning worden heeft voor mij te maken met het ontdekken wie ik ben, welke talenten ik meebreng, wat ik te leren heb op deze wereld in dit lichaam en wat ik daarmee kan bijdragen aan de ontwikkeling van deze zelfde wereld.
Veel praten, snel een mening hebben, dat zijn talenten die volop aangemoedigd worden in onze maatschappij. We vergeten echter vaak dat het nog belangrijker is om goed te luisteren....naar anderen, maar vooral ook naar onszelf, naar mijzelf dus. Goed beschouwd is dat ook de basis voor het koningschap! Zo is het kringetje voor vandaag mooi rond. En een mooie opdracht om de komende tijd meer aandacht aan het luisteren naar mezelf (en natuurlijk ook naar anderen) te geven.

Koning worden, de aftrap

Mijn eigen koning worden

Vandaag op Twitter gelezen over een toespraak van Ghandi dat onze grootsheid niet zit in het veranderen van de wereld maar in het veranderen van onszelf.
Ik moest meteen denken aan het initiatief van Manfred van Doorn over een briefing voor de koning, een oproep aan WA om waarlijk koning te worden en tegelijk een oproep voor het hele volk in mijn beleving, om koning over onszelf te worden.

Dit is een proces, en opeens wist ik hoe ik het ga aanpakken: vanaf vandaag, de dag dat WA is gekroond als koning, ga ik elke dag een stukje tekst schrijven dat refereert aan het onderwerp 'koning worden'.

Als inspiratie pak ik alles wat op een dag voorbij komt, van de dagelijkse routine met het gezin, werk, tot aan de intuïtieve momenten en inzichten van bovenaf.
Mijn doel is dit een jaar, 365 dagen, te doen, en zo dichter bij mijzelf te komen. Een tweede doel is om anderen er deelgenoot van te maken, voor wie dat wil, door er een weblog van te gaan maken. Zo hoop ik anderen te inspireren, zoals ikzelf ook door anderen ben geïnspireerd; een continu proces, los van tijd en plaats.
Dit was de aftrap!