Mijn eigen koning worden LIII.
Na een paar heerlijke warme zomerse dagen, was het vandaag even wat koeler, en gedurende het eerste deel van de dag ook bewolkt. Alsof het weer ons even een adempauze gunde. Prima moment om even goed het huis door laten tochten om het weer wat koeler te krijgen. En ook prima weer om te stofzuigen en op te ruimen. Met die hitte kost dat anders behoorlijk wat meer moeite en in elk geval meer vochtverlies.
En naast al die huishoudelijke taken waren er nog een aantal geplande klussen, die we even vandaag dachten te klaren. Het begon goed vanmorgen, doordat we redelijk op tijd opstonden en al voor de koffie aan de slag waren. Echter, vanavond bleek, dat we toch niet alle geplande acties hadden volbracht. We zijn weer eens in een bekende valkuil gestapt: het juist inschatten van de benodigde tijd...We hanteren altijd al de formule: benodigde tijd = geschatte tijd x 2. Maar nu lees ik in het klusboek voor Dummies zelfs dat onze gulden regel moet worden geindexeerd: schat de benodigde tijd in en vermenigvuldig dat met een factor DRIE.
Waar die extra tijd in zit? Nou, als je bijvoorbeeld in een winkel in Cuijk met een hele lading spullen bij de kassa staat en je blijkt je portemonnee vergeten te zijn, zodat je nog een keertje extra de mooie groene route naar huis en weer terug naar de winkel mag rijden...Of als je inschat dat het verven van een bakstenen muur in een paar uurtjes gedaan is, terwijl blijkt dat er toch meer richeltjes zijn dan je dacht, en de muur toch wel heel dorstig is. Dan blijkt het op een gegeven moment opeens te donker te zijn om nog te zien waar je aan het verven bent. Tja, soms zit het mee, en soms zit het tegen! Over formules gesproken: de dorst van de schilder vertoont een direct evenredig verband met het aantal geschilderde vierkante meters. Gelukkig is er morgen weer een dag, om het geleerde in praktijk te gaan brengen ;-)
Het slechte nieuws: de tijd vliegt. Het goede nieuws: jij bent de piloot. (M. Atlshuler)
Mijn eigen koning worden LII
In een eerdere blog tijdens deze vakantie kwam de leegte al ter sprake en omdat ik het woord alleen al zo fascinerend vind, leek het me interessant er nog eens wat verder op door te broeden. Leegte is in het Nederlands zo anders dan emptiness, vide en Leere in respectievelijk het Engels, Frans en Duits. In mijn eigen taal roept het bij mij een zekere negativiteit op, merk ik. En grappig genoeg ervaar ik dat niet in de andere talen. Misschien komt dat doordat ik het gezegde "ledigheid is des duivels oorkussen" te goed onthouden heb en teveel vertaal als: leegte in je handelen leidt tot verderf. En helaas helpt het Engelse gezegde me ook niet op een ander pad: The devil finds work for idle hands...
Toch ervaar ik ook de andere kant van leegte; het heerlijke gevoel dat bijvoorbeeld een opgeruimd buro, een opgeruimd huis, een lege agenda, of het uitzicht over een eindeloze zee me geeft. Dat creëert rust in mijn hoofd en in mijn lijf. Ik weet ook dat die leegte niet te lang moet duren; alleen maar leegte is dus kennelijk ook niet de oplossing.
Als je nu kijkt naar de verdeling van leeg en niet leeg in het menselijk lichaam, dan zijn er behoorlijk wat 'leegtes' zoals keel- neus- en oorholtes, mond, slokdarm, maag, darm, baarmoeder. En de 'leegteorganen' bij uitstek zijn de longen: daar wordt continu 'leegte' uitgewisseld! Goed beschouwd is dat ogenschijnlijke leegte, er vinden daar processen plaats die letterlijk van levensbelang zijn. Maar als we zouden kijken met een puur ruimtelijke blik, dan ontstaat er leegte bij een inademing en minder leegte bij een uitademing.
Wat een prachtig fenomeen, dat ons lichaam ons kennelijk voordoet hoe 'leegte' werkt: ogenschijnlijk is er niets, maar ondertussen vinden er onmisbare (cyclische) processen plaats. In ons fysieke lichaam zijn die te meten door te kijken daar de hoeveelheid zuurstof en kooldioxide in ons bloed. De effecten van de noodzakelijke leegte in onze geest zijn echter wat lastiger -zo niet onmogelijk- te meten. Het vervelende is dat je die leegte ook niet echt hoeft te missen, is mijn ervaring. Totdat je een keer tegen grenzen aanloopt...oftewel, om met onze bekende Nederlandse voetbalfilosoof te spreken: "Je gaat het pas zien als je het doorhebt."
En dan komt wat mij betreft de hamvraag: als we eenmaal in staat zijn die leegte 'toe te laten', waarmee vullen we die ontstane leegte in ons bewustzijn dan weer op?! Want hoe verleidelijk is het om daarna weer door te gaan met waar we mee bezig waren. In feite pakken we ons 'oude patroon' dan weer op. En hoe erg is dat dan eigenlijk? Hoe belangrijk is het om af en toe even de 'geestelijke lucht' te verversen? En hoe bewust kunnen we dat doen? En hoe essentieel is dat voor de mens...? Allemaal vragen waar iedereen die ze stelt een eigen antwoord op zou kunnen vinden.
Om nog even lekker verder door te denken, vond ik de volgende toepasselijke spreuk van een bekende oosterse wijsgeer:
Dertig spaken komen in de naaf bijeen, maar het wiel is bruikbaar door de leegte. Uit klei vormt men het vat, maar vullen laat het zich door de leegte. In een huis maakt men ramen en deuren, maar de leegte maakt het bewoonbaar. Zo danken wij aan het zijn de mogelijkheid, en aan het niet-zijn de bruikbaarheid.
(Lao Tse)
Mijn eigen koning worden LI.
Mijn zomerreces zit er weer bijna op en dus ga ik maar weer eens warm lopen voor het schrijven van mijn -bijna- dagelijkse blogs. Dat warm lopen is snel gebeurd vermoedelijk, met deze zomerse temperaturen ;-) Van die weldadige warmte genieten we al een aantal dagen en voorlopig komt daar ook nog geen einde aan. Een echte zomer dus, heerlijk. Merkwaardig hoe snel ik daar aan gewend raak en mijn activiteiten daar moeiteloos op aan pas. En dan te bedenken dat het nog maar een paar maanden geleden was dat het 's nachts vroor...
Wat is dat toch mooi, dat de mens zich min of meer vanzelf aanpast aan de temperaturen om zich heen en dus kan dealen met verschillen van 30 graden of meer, in een relatief kort tijdsbestek. En dat terwijl we onze lichaamstemperatuur onder al die verschillende omstandigheden nauwkeurig rond de 37 graden houden. Trouwens, niet alleen onze temperatuur blijft zo netjes 'op peil'; de zuurgraad en het zoutgehalte van ons bloed bijvoorbeeld blijven ook binnen hele kleine grenzen min of meer constant, en dat is ook essentieel voor onze gezondheid. Maar de hormonen daarentegen zijn in staat hele grote schommelingen te laten zien, zonder noemenswaardige gezondheidsrisico's. Sterker nog, we floreren bij deze schommelingen: denk alleen al maar aan de vrouwelijke geslachtshormonen, die gedurende de cyclus van ongeveer een maand een mooi patroon omhoog en omlaag laten zien.
En dat alles gaat grotendeels buiten onze eigen sturing om, dat blijft een wonder voor mij. Ik zeg trouwens grotendeels, omdat steeds meer bekend wordt over 'mind over matter' effecten: de kracht van je gedachten, je gevoelens, emoties, de effecten die ze kunnen hebben op je fysieke lichaam, op de korte of lange termijn. De korte termijn is het makkelijkst aantoonbaar, denk bijvoorbeeld maar aan hoe het angstzweet je kan uitbreken als je je heel intensief iets engs voor de geest haalt. Voor de lange termijn effecten ligt dat natuurlijk veel lastiger, vanwege alle interfererende effecten van andere beinvloeders zoals roken, voeding, lichaamsbeweging etc.
Het lijkt er dus op dat hele evidente externe factoren, zoals de temperatuur, ogenschijnlijk geen effecten op ons hebben, maar dat ogenschijnlijk minieme interne factoren, zoals onze gedachten, wel degelijk hele grote effecten teweeg kunnen brengen in ons lijf. Dat is wel even iets om wat meer bij stil te gaan staan, vind ik. We doen er alles aan om ons te beschermen tegen alle (ontembare) grillen van het klimaat, van thermo-ondergoed tot sunblocks. En juist het omgaan met, het hanteren van de grillen van ons interne klimaat, dat lijken we grootschalig in de kou te laten staan. De kletspraatjes in de lift of bij de koffieautomaat gaan voorlopig nog over het weer buiten :-)
Maar er is wel degelijk een verandering gaande, als ik alleen al naar het grote aantal 'zelfhulpboeken' kijk, dat tegenwoordig overal te koop is. We worden ons steeds meer bewust van onze eigen kracht en verantwoordelijkheid met betrekking tot de controle van ons eigen ' klimaat'. En dat is geen gemakkelijke weg....Jassen aandoen, veters strikken en leren schaatsen is letterlijk kinderspel bij het meester worden van je eigen gedachten. Maar zo bijzonder om je te beseffen dat elk mens die gave heeft en dat elke stap op dit pad er eentje is.
Mijn eigen koning worden L.
Lieve Annemarie,
Vanmiddag fietsten we van het strand bij Heemskerk door de duinen terug naar de camping, 5 kilometer met een heerlijke zomerzon aan de lucht, die al een beetje als avond begon aan te voelen. En opeens was je daar in mijn gedachten, in mijn bewustzijn, en ik nam je mee op mijn bagagedrager om je mee te laten genieten van die mooie fietstocht. Voor Annemarie.
Ik liet je de afwisseling zien van het duinlandschap om ons heen, soms met dichte bossages, dan weer een verrassend doorkijkje naar een zinderend duinweidje. Voor Annemarie.
Ik vertelde je over de heerlijke zomerse etherische geuren, die de planten om ons heen ons toewuifden. Voor Annemarie.
Je kwam op mijn schouder zitten en hielp me mee vooruit te komen over het volgende hellinkje. Daarna vroeg ik of je ook zo verwonderd was over al die frêle ogende, maar toch sterke duinrozen, die overal tussendoor bloeiden. Voor Annemarie.
En dan die fiere gele bloempjes, die precies hun kopjes in de al lager staande zon koesterden. Voor Annemarie.
Ik vroeg je of je je kon herinneren hoe de zilte zeewind voelt, zoals die langs mijn huid streek tijdens het fietsen. En ik zag je voor me, zoals ik me je herinner: frisse blozende vrouw, met een lach op je gezicht. Je antwoordde dat je je dat herinnerde en dat je die zintuigelijke ervaringen nu niet meer nodig hebt.
We waren allebei even een tijdje stil en ik fietste verder, mijn wielen op de harde ondergrond rolden voort terwijl ik gestaag doortrapte. We zagen schapen langs de weg, met mooie gebogen horens op hun kop, die door stekelig struikgewas de sappigste grasjes wisten te vinden. Van Annemarie voor mij.
Voor me zag ik mijn man en onze drie kinderen, ik zag ze door jouw ogen en een grote blijdschap vervulde me. Jij bent ook zo blij met jouw man en lieve dochtertjes.
Soms is het zo vanzelfsprekend dat je bijna zou vergeten hoe bijzonder het leven is. Laten we ons dat vooral vaker beseffen, want soms duurt een leven korter dan je dacht. Van Annemarie voor mij.
Overmorgen komen al jouw geliefden en naasten bij elkaar om jou te herinneren en jouw aardse omhulling, jouw tempel, naar een laatste rustplaats te begeleiden. En jij Annemarie, jij zal aanwezig zijn vanuit het licht, in alle harten. Laten we onze harten vooral openen voor dat mooie licht en haar voor altijd met ons meedragen. Van Annemarie voor ons.
Mijn eigen koning worden XLIX.
Vakantie, wat is het toch een bijzonder fenomeen. We kijken er een tijd naar uit, maken plannen wat betreft de bestemming, de soort reis, het soort verblijf, hoe lang we er blijven en wat we willen doen in die tijd. Dat is al een hele onderneming, zeker als het gezin, zoals bij ons, wat meer leden telt, met ieder zijn of haar eigen wensen, behoeften en verwachtingen. Maar, ook dit jaar is het weer gelukt om een vakantie te organiseren die voor iedereen goed klinkt, al lijkt het erop dat het elk jaar moeilijker aan het worden is. Ik kan dit een luxeprobleem noemen, maar het raakt aan iets essentieels, waarover zo meer.
Ik leef er ook altijd helemaal naar toe, compleet met de extra drukte in de week voor vertrek. Op de een of andere manier moet mijn buro leeg en mijn huis schoon voor vertrek. Alsof ik een half jaar weg ben, terwijl we meestal maar maximaal twee a drie weken weg gaan. Het voelt als 'resetten', even helemaal leeg maken en dan na de vakantie weer met een schone lei beginnen. Als ik het zo opschrijf, vraag ik me af waarom we dat niet aan het eind van het jaar doen, in december. Het antwoord is volgens mij dat het zomerseizoen zich er veel meer voor leent om even letterlijk buiten ons zelf te komen, even alles los te laten. Om met nieuw opgedane inspiratie weer aan de slag te kunnen.
En dan is eindelijk de dag gekomen dat we afreizen. Vol verwachting klopt ons hart, hoe ziet onze bestemming er uit, hoe zal het er zijn? Dit jaar beginnen we met autopech, waardoor we veel later dan gepland op de camping aankomen. De camping is nog erg stil, want wij uit het zuiden hebben al vakantie, maar de mensen hier in de buurt pas volgende week. En de nachten blijken toch wel erg fris te zijn. Na een paar koude en bewolkte dagen, met ook nog wat regen, blijkt het moeilijk om ons goede humeur te bewaren.
We hadden toch bedacht dat we een vakantie met strand, zee en zon zouden hebben. Ja, we zijn in Nederland, dus af en toe een koude dag moet kunnen . Kennelijk is de ratio minder sterk dan de gevoelens en oude herinneringen aan verregende vakanties. Je kunt op koude dagen wel een stad in vluchten en allerlei dingen gaan doen, maar dat is niet aan ons en onze kinderen besteed. Een middagje slenteren langs etalages, van lunchroom naar café, ook al zijn de steegjes nog zo schattig, levert toch een moe en chagrijnig gezin op. We vragen ons hardop af wat het dan is wat we zoeken tijdens een vakantie.
Vakantie, vacant, leeg? Is het daarvoor echt nodig dat we weg gaan uit onze dagelijkse leefomgeving? Zouden we niet regelmatig even afstand moeten nemen, ons bezinnen oude dingen die we doen, of juist niet doen? En zou het niet geweldig zijn als we in staat zouden zijn dat gewoon in onze eigen habitat te doen...? In plaats daarvan verplaatsen we ons en masse naar luxe oorden met allerlei voorzieningen en laten ons maar al te graag afleiden van de dagelijkse beslommeringen door allerlei activiteiten en bezienswaardigheden. En wij doen daar op onze manier ook aan mee, alleen voelt het elk jaar weer meer alsof we iets essentieels missen in onze vakanties.
Ons ideaal is het optimaal in de natuur zijn, daarom kamperen we elk jaar. Maar wat is dat dan, in de natuur zijn? Als ik dit schrijf hebben we net weer een aantal teken bij de kinderen verwijderd, zit er een muis onze voorraden te belagen en wordt ik lek gestoken door de muggen. Dit alles wordt dan wel weer vergezeld door prachtig getjilp van andere vogeltjes dan in onze eigen tuin. En het uitzicht is ook anders. Maar die natuur is ook bij onze woonplaats, en daar zoeken we haar misschien wel veel te weinig op...Mmmm, ik geloof dat ik na 5 dagen kamperen de nieuwe inspiratie al weer te pakken heb!
Mijn eigen koning worden XLVIII.
Het leven is een wonderbaarlijk iets: soms lukken dingen steeds maar niet en soms lijken alle kwartjes en puzzelstukjes op het goede moment op hun plaats te vallen. Dat is een subtiel samenspel tussen dat wat zich voordoet en de interactie van jou. Als alle ingrediënten op het goede moment in de goede volgorde en in de goede hoeveelheden aanwezig zijn kan er iets speciaals ontstaan, op voorwaarde dat je er dan ook zelf een stap in zet.
Wat dat betreft lijkt het bijna een recept uit een kookboek: ook met koken gaat het erom dat je op het goede moment het juiste ingrediënt toevoegt en tijdig het gas tempert en regelmatig even roert. Als het allemaal goed verloopt kun je daarna genieten van een heerlijke maaltijd. En soms denk je dat je het helemaal goed gedaan hebt en blijkt het resultaat niet te pruimen...terwijl datzelfde recept wel heerlijk is als iemand anders het maakt! Bijzonder, en soms ook frustrerend.
Ik vind koken erg leuk, vooral als de bereiding niet te veel tijd in beslag neemt en ik er zoveel mogelijk pure, natuurlijke ingrediënten voor kan gebruiken. Ik kook ook bijna altijd volgens recepten; dat is vermoedelijk nog een overblijfsel van mijn onderzoekstijd in het lab, waar alles volgens protocollen verloopt. Ik hield en houd er overigens wel van om protocollen en recepten zelf aan te passen, zodat het eindresultaat sneller, beter en of lekkerder wordt, een proces van voortschrijdend inzicht.
Voor mij is het daarom meestal best een uitdaging om op vakantie te gaan en dan een aantal weken receptloos te koken. En dan ook vaak nog met onbekende of andere ingrediënten dan de gebruikelijke Nederlandse. Tel daarbij op de rudimentaire campingkeuken waar ik de maaltijd bereid: twee gaspitjes en een houten plankje en een fractie van het keukengerei dat ik thuis tot mijn beschikking heb. Kortom: de ideale omstandigheden voor het uitvinden van de meest simpele en heerlijke gerechten, nadat het verdriet om de minder geslaagde varianten met de nodige wijn is weggespoeld.
En is dit eigenlijk niet ongeveer zoals het leven zich ook afspeelt: de recepten (patronen) erf je van je ouders, de ingrediënten die daar bij horen en het keukengerei (je leefomstandigheden) verzamel je gaandeweg bewust danwel onbewust bij elkaar. Soms zit het allemaal tegen, net als de broccoli die aanbrandt als je even niet kijkt, en de soufflé die inzakt omdat je per ongeluk de ovendeur open deed. Totdat er opeens een periode komt dat alle ervaringen vrucht af lijken te gaan werpen, je de juiste mensen ontmoet, de goede ideeën op het juiste moment krijgt en je opeens een geniaal nieuw 'recept' ontdekt. En dat vind ik een hele mooie vorm van 'chemie'!
Mijn eigen koning worden XLVII.
Als klein kind deed ik na afloop van een film eens de ontroerende, memorabele uitspraak:"oh, mama, ik houd zo van die films die 'The End' heten...!". Dit leverde natuurlijk de nodige hilariteit op, en ook later, bij mijzelf als we die uitspraak weer naar boven haalden. Ik weet nog goed hoe ik me voelde op het moment dat ik het zei, al weet ik niet meer na welke film het was. De film was in staat geweest me helemaal mee te nemen in het verhaal, ik was één geworden met de personages. En zoals dat meestal gaat in kinderfilms, liep het spannende verhaal goed af en kon ik met een zucht weer terugkeren in de dagelijkse werkelijkheid.
The End, het stond voor mij letterlijk en figuurlijk als 'het einde'; iedereen was gelukkig en zou dat de rest van hun leven blijven. In mijn kinderlijke naïviteit had ik niet in de gaten dat dat onmogelijk is. Dat het leven niet één en al geluk kan zijn. Als dat je ijkpunt is, valt het echte leven altijd tegen. Deze week hoorde ik iemand zeggen dat je je pieken pas kunt beleven als je ook in de dalen bent geweest. Een open deur, maar zo waar, en onbewust vergeet ik dat wel eens. Er is geen wit zonder zwart, geen open zonder dicht en geen geluk zonder verdriet. Het zijn die polariteiten die ons in beweging houden, die ons inspireren ons pad te gaan. Het diepst afgedaald kun je pas zien hoe groot de berg is, dat ervaar je niet als je er boven op staat...
En toch trappen we nog zo vaak in de valkuil om op zoek te zijn naar 'het geluk', terwijl we ons daar misschien niet eens een reële voorstelling van hebben gemaakt. Iemand zei een tijdje geleden tegen me dat het geluk in de kleine dingen zit. Dat vond ik nogal een standaard uitspraak en ik kon er op dat moment niet zo heel veel anders mee dan me bedenken dat het inderdaad fijn is dat ik een dak boven mijn hoofd, een kraan met stromend water, elektra, en nog een reeks aan 'kleine dingen' heb, die mijn leven comfortabel en dus gelukkig maken.
Totdat iemand het onlangs omdraaide: geluk is geen gevolg, maar de oorzaak! Dus geluk hangt niet af van externe omstandigheden zoals het winnen van de loterij, of het vinden van een mooi huis. Nee, geluk begint bij jezelf, bij mijzelf! O jee, dat heeft nogal wat consequenties....een ware paradigmashift; kennelijk ben ik er dus zelf verantwoordelijk voor of ik me happy voel of niet. Heb ik daarin een keus?! Als ik mijn leven accepteer, me ermee verbind, dan kan dat een basis voor geluk vormen. Ik kan me er ook tegen verzetten en dan gaat er een boel (negatieve) energie in zitten. Het is dus aan ons de keuze hoe we ergens tegen aan kijken, en of we überhaupt in staat zijn ergens zo'n oordeel over te vellen; zie ook mijn blog over 'wat is pech en wat is geluk' (26 mei).
Achteraf gezien, denk ik dat ik met de inzichten van vandaag zo'n uitspraak uit mijn kindertijd nog wel een keer zou willen doen, maar dan met de gedachte dat ik de film zie als metafoor voor het leven, dat ik zo prachtig, inspirerend en leerzaam vindt en dat ik me meer wil verbinden met dat hele proces. Zoals Stephen Covey dat zo mooi zei: leef met het einde voor ogen. Hoe wil je dat jijzelf en de mensen om jou heen op jouw leven terugkijken? Heel confronterend om te beseffen, maar dan zie je in een klap wat er toe doet. En dan kan het einde het begin worden van een nieuwe manier van leven! Als dat geen geluk is... -)
